TÜİK: AR-GE HARCAMASININ GAYRİSAFİ YURT İÇİ HASILA İÇİNDEKİ PAYI YÜZDE 1,13'E YÜKSELDİ

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; 2021 yılında araştırma-geliştirme (Ar-Ge) harcamaları 81 milyar 922 milyon TL oldu. Böylece, Ar-Ge harcamalarının Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) içindeki oranı yüzde 1,13'e yükseldi.

TÜİK, 2021 yılına ilişkin araştırma-geliştirme faaliyetleri araştırması istatistiklerini bugün yayınladı. Buna göre Ar-Ge harcaması, 2021 yılında bir önceki yıla göre 26 milyar 965 milyon TL arttı.

AR-GE HARCAMASININ GSYH İÇİNDEKİ PAYI YÜZDE 1,13’E ÇIKTI

Ar-Ge harcamasının GSYH içindeki oranı, 2020 yılında yüzde 1,09 iken 2021 yılında yüzde 1,13'e yükseldi.

AR-GE HARCAMALARINDA EN BÜYÜK KALEM PERSONEL GİDERLERİ

Ar-Ge harcamalarında, mali ve mali olmayan şirketler yüzde 70,7 ile en büyük paya sahip olurken bunu yüzde 23,7 ile yükseköğretim takip etti. Kâr amacı olmayan kuruluşlar tarafından yapılan Ar-Ge harcamalarının da dâhil olduğu genel devlet Ar-Ge harcamalarının toplam Ar-Ge harcamaları içindeki payı ise yüzde 5,6 oldu. Ar-Ge harcamaları içerisinde personel harcamaları, yüzde 49,5 ile en büyük harcama kalemini oluşturdu.

MALİ VE MALİ OLMAYAN ŞİRKETLER AR-GE FİNANSMANINDA İLK SIRADA YER ALDI

Ar-Ge harcamalarının 2021 yılında yüzde 62,4'ü mali ve mali olmayan şirketler tarafından finanse edilirken yüzde 25,1'ini genel devlet, yüzde 10,6'sını yükseköğretim, yüzde 1,9'unu yurt dışı kaynaklar ve yüzde 0,04'ünü diğer yurt içi kaynaklar finanse etti.

221 BİN 811 KİŞİ AR-GE PERSONELİ OLARAK ÇALIŞTI

Tam zaman eşdeğeri (TZE) cinsinden 2021 yılında toplam 221 bin 811 kişi, Ar-Ge personeli olarak çalıştı. Sektörler itibarı ile dağılımına bakıldığında ise TZE cinsinden toplam Ar-Ge personelinin 2021 yılında yüzde 67,4'ü mali ve mali olmayan şirketlerde, yüzde 28,2'si yükseköğretimde ve yüzde 4,4'ü kâr amacı olmayan kuruluşların da dâhil edildiği genel devlet sektöründe yer aldı.

KADIN AR-GE PERSONELİNİN ORANI YÜZDE 32,1 OLDU

TZE cinsinden kadın Ar-Ge personel sayısı, 2021 yılında 71 bin 301 kişi ile toplam Ar-Ge personel sayısının yüzde 32,1'ini oluşturdu. Sektörler itibarı ile TZE cinsinden kadın Ar-Ge personel oranı yükseköğretimde yüzde 45,7, kâr amacı olmayan kuruluşların da dâhil edildiği genel devlette yüzde 30,4, mali ve mali olmayan şirketlerde ise yüzde 26,6 oldu.

AR-GE PERSONELİNİN YÜZDE 31,2'Sİ DOKTORA VEYA EŞDEĞERİ EĞİTİM SEVİYESİNE SAHİP

Ar-Ge personeli öğrenim durumuna göre incelendiğinde, Ar-Ge personelinin yüzde 34,9'unun lisans eğitim düzeyine sahip olduğu görüldü. Bunu sırasıyla yüzde 31,2 ile doktora veya eşdeğeri, yüzde 24,3 ile yüksek lisans, yüzde 4,8 ile meslek yüksekokulu ve yüzde 4,8 ile lise ve altı kategorileri takip etti. TZE cinsinden Ar-Ge personelinin eğitim durumuna göre dağılımı ise sırasıyla yüzde 48,0 ile lisans, yüzde 20,7 ile yüksek lisans, yüzde 18,3 ile doktora veya eşdeğeri, yüzde 6,7 ile meslek yüksekokulu ve yüzde 6,3 ile lise ve altı eğitim düzeyi şeklinde oldu.

EN FAZLA AR-GE HARCAMASI ANKARA’DA

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) 2. Düzey'e göre; 2021 yılında Ar-Ge harcamalarının en yüksek olduğu bölge, toplam Ar-Ge harcamasının yüzde 31,9'unu gerçekleştiren TR51 (Ankara) iken bunu yüzde 28,5 ile TR10 (İstanbul) ve yüzde 9,8 ile TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) bölgesi takip etti.

Toplam Ar-Ge personel sayısının yüzde 29,5'i TR10 (İstanbul), yüzde 19,3'ü TR51 (Ankara) ve yüzde 8,0'ı TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) bölgesinde istihdam edildi.

AR-GE HARCAMASININ YÜZDE 52,9'U AR-GE MERKEZLERİNDE YAPILDI

Mali ve mali olmayan şirketler tarafından 2021 yılında gerçekleştirilen 57 milyar 884 milyon TL Ar-Ge harcamasının yüzde 52,9'u Ar-Ge merkezlerinde gerçekleştirildi. Ar-Ge merkezlerinde yapılan Ar-Ge harcamasının yüzde 85,2'si, 250 ve üzeri çalışan sayısına sahip olan girişimler tarafından yapıldı.

EN FAZLA AR-GE HARCAMASINI YÜKSEK TEKNOLOJİ FAALİYETLERİNDEKİ GİRİŞİMLER YAPTI

İmalat sanayiinde Ar-Ge faaliyeti yürüten girişimler teknoloji düzeylerine göre sınıflandırıldığında; 2021 yılında imalat sanayinde gerçekleştirilen 32 milyar 773 milyon TL Ar-Ge harcamasının yüzde 47,5'inin, yüksek teknoloji faaliyetinde yer alan girişimler tarafından gerçekleştirildiği görüldü. Bu oran, 2015 yılında yüzde 35,3'tü. İmalat sanayindeki toplam Ar-Ge harcamasının yüzde 39,6'sı orta-yüksek teknoloji faaliyetindeki girişimler, yüzde 8,3'ü orta-düşük teknoloji faaliyetindeki girişimler ve yüzde 4,6'sı düşük teknoloji faaliyetindeki girişimler tarafından yapıldı.

EN FAZLA ARAŞTIRMACI ORTA-YÜKSEK TEKNOLOJİ FAALİYETİ YÜRÜTEN İŞLETMELERDE

İmalat sanayiinde Ar-Ge faaliyeti yürüten girişimlerdeki araştırmacı sayıları incelendiğinde; 2021 yılında en fazla araştırmacının, 24 bin 630 kişi ile orta-yüksek teknoloji faaliyeti yürüten girişimler tarafından istihdam edildiği görüldü. Bunu, 16 bin 720 araştırmacı istihdamı ile yüksek teknoloji faaliyeti yürüten girişimler takip etti. TZE cinsinden araştırmacı sayıları dikkate alındığında da en fazla değerin 22 bin 299 ile orta-yüksek teknoloji faaliyeti yürüten girişimlerde olduğu saptandı.