Bu çerçevede sıkça dile getirilen “Büyük Ortadoğu Projesini (BOP), bölgenin siyasi, ekonomik ve güvenlik yapısını dönüştürmeyi hedefleyen bir yaklaşım olarak değerlendirilmek gerekir…
***
Ancak bu tür askeri müdahalelerin pratikte nasıl sonuçlar doğurduğu bilinmekte, geçmiş örnekler üzerinden daha net anlaşılmakta, çokça da beklenenin ve de planlananın dışında sonuçlar alınmaktadır…
Öncelikle, İran gibi bölgesel etkisi güçlü bir ülkeye yönelik saldırı, BOP’un öngördüğü “kontrollü dönüşüm” fikrini ciddi şekilde sarsabilir…
Irak ve Libya’da yaşananlar, dış müdahalenin merkezi otoriteyi zayıflattığını, fakat yerine istikrarlı bir yapı kurulamadığını göstermiştir.
İran’ın da benzer şekilde zayıflatılması, ülke içinde etnik ve mezhepsel fay hatlarını tetikleyebilir…
Böyle bir durumun oluşturduğu savaş, yalnızca İran sınırları içinde kalamaz; Irak, Suriye, Lübnan ve hatta Kafkasya’ya kadar geniş bir coğrafyada yeni gerilim alanları oluşturma ihtimalini de beraberinde getirir…
***
İkinci olarak, çok kan dökülmesi, özellikle okullardaki çocuk ve kadınların hedef alınması, emperyalist yayılma amacını güden müdahale hırsı ve kentlerin yıkımına neden olan bu vahşi müdahale, “bölgesel bir savaşı” tetikleme riski taşımaktadır...
İran’ın doğrudan konvansiyonel savaşta ABD ile baş etmesi zor olsa da sahip olduğu asimetrik güç unsurları ve bölgedeki müttefikleri üzerinden karşılık verebilmesi mümkündür…
Nitekim, İsrail kentlerine ve ABD üslerine karşı saldırısında yaptığı zarara bakılınca, kullanacağı yeni füzelerle oluşturacağı yıkımın etkisinin çok daha büyük olacağı anlaşılmaktadır…
***
Böyle bir olasılık, çatışmanın hızla yayılmasına gerekçe olacaktır…
Körfez’de enerji hatlarının hedef alınması, İsrail’e yönelik saldırılar ve ABD üslerine karşı misillemeler, krizi küresel bir ekonomik soruna dönüştürebilir.
Hürmüz Boğazının kapatılması, Körfez’deki ticaret yollarının risk altına girmesi, dünya petrol fiyatlarının yükselmesine, ülke ekonomilerinin ciddi hasar görmesine neden oluşturacak, bu durum ise savaşın etkilerini sadece Ortadoğu ile sınırlı bırakmayacak, geniş bir coğrafyaya yayılmasını sağlayacaktır…
***
Üçüncü olarak, BOP’un temel iddialarından biri olan “demokrasi ve istikrar” söylemi, bu tür askeri müdahalelerle daha da tartışmalı hale gelecektir...
Bölge halkları nezdinde dış müdahaleler genellikle istikrar değil, kaos ve güvensizlik üretir, radikal hareketlerin güç kazanmasına ve devlet dışı aktörlerin daha etkili hale gelmesine zemin hazırlar…
Sonuçta ortaya çıkan tabloya bakıldığında, planlanan bir düzeni değil, kontrol edilmesi çok zor bir parçalanmışlığın gerçeğiyle karşılaşılır...
***
Ortadoğu’nun geleceği açısından bakıldığında ise üç ihtimal öne çıkmaktadır.
İlk ihtimal; İran’ın zayıflatıldığı ancak tamamen çökmediği bir denge durumudur; bu senaryoda gerginlik sürekli olacak ancak, büyük çaplı bir savaş ihtimali kalkacaktır…
İkinci ihtimal; İran’ın ciddi şekilde parçalanmasıdır ki, bu durum uzun yıllar sürecek vekâlet savaşlarını beraberinde getirir…
Böyle bir durumda sadece İran ve bölge değil, Asya kıtasındaki, özellikle Kafkasya ve Güney Asya’daki, farklı inanç ve ideoloji mensubiyetindeki ülkeler kendilerini bu çatışma ortamının içinde doğal olarak bulurlar.
Üçüncü ve en kritik senaryo ise; büyük güçlerin doğrudan karşı karşıya geldiği daha geniş bir küresel rekabet ve çatışma ortamının ortaya çıkmasıdır...
Çin Hindistan ve Rusya’nın katıldığı, ABD ve İsrail ile ABD tarafından silahlandırılmış Arap Ülkelerinin saflaştığı bir büyük hesaplaşma gündeme gelebilmesidir…
***
Sonuç olarak, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırısı, kısa vadede bazı stratejik hedeflere hizmet etse bile, uzun vadede Ortadoğu’yu daha kırılgan, daha parçalı ve daha öngörülemez bir yapıya sürükleme riskini taşıyacaktır…
Bu nedenle bölgenin geleceği, askeri müdahalelerin sonuçlarından çok, bu müdahalelerin tetiklediği siyasi, toplumsal ve ekonomik dönüşümler tarafından belirlenecektir…
***
Yaşadığımız bu vahim günlerde, üretmeyen dolayısıyla çöken ekonomisi, tehdit altında tutulan ülke toprakları, işsiz ve aç kalan yurttaşlarımızla komşumuza yapılan saldırının aslında bizi de tehlikeye attığını artık görmeliyiz…
Her şeyi koltukta daha fazla oturmak üzere kurgulayan bir yönetim tarzının, bizi adım adım bataklığa sürüklediğinin farkına varmalıyız…
Bir yandan açlık korkusu diğer yandan çatışmanın içine çekilme stresini yaşatmaya çalışan unsurlardan kendimizi ve ülkemizi korumalıyız…
***
Epstein dosyasından kurtulmak için dünyayı ateşe sürükleyen Trump, ülkesinde giderek yok oluyor…
Bilinmeli ki, Silivri’de yapay kurgulamalar yöntemiyle açılan, “İmamoğlu Kumpas Davaları,” halk iktidarının kapısını açmaktadır…
Türkiye’yi bu kaostan çıkarabilmek için derhal “ Demokratik bir seçim ”yapılmalıdır...
