2019'da 52 milyon yolcuya hizmet veren İstanbul Havalimanı, 2020'de pandemi nedeniyle 23,4 milyonda kaldı.2019'da garanti bedelinin üzerinde gelir elde edip DHMİ'ye 22,4 milyon euro aktaran Kalyon, Cengiz, Limak ve Mapa’nın ortak olduğu İGA, 2020 yılı için DHMİ'den alması gereken ödeme yaklaşık 230 milyon euro.
Pandemiden en olumsuz etkilenen sektörlerden biri havacılık olurken, havalimanı işletmecileri de destek için Devlet Hava Meydanları İşletmeleri'nin (DHMİ) kapısını çaldı.
Tav Havalimanları, 'mücbir sebep' gerekçesiyle işlettiği Antalya, Ankara, Gazipaşa-Alanya, İzmir ve Milas-Bodrum havalimanları için işletme süresinde ikişer yıllık uzatma ve 2020 yılı kira ödemeleri için de dört yıllık erteleme aldı.
Sonucu en çok merak edilen ise Kalyon, Cengiz, Limak ve Mapa’nın ortak olduğu İGA’nın işlettiği İstanbul Havalimanı'nın destek talebi. DHMİ ile İGA arasındaki görüşmeler devam ediyor. Masada kira erteleme, indirim ve sözleşme uzatma seçenekleri bulunuyor.
Bloomberg’e konuşan iki kaynak, İGA için opsiyonlardan birinin de kamu yolcu garantisi ödemesi ile yıllık kiranın mahsuplaşılması olabileceğini kaydetmişti.
Sözleşmeye göre İGA'nın DHMİ'ye ödemesi gereken yıllık kira bedeli 1 milyar 45 milyon euro. DHMİ'nin İGA'ya verdiği yolcu servis ücreti garantisi ise 2020 yılı için 333,8 milyon euro. Bu seviyenin altında kalırsa DHMİ İGA'ya, bu seviyeyi geçerse İGA DHMİ'ye ödeme yapmak zorunda.
2020 yılı garantisi 333,8 milyon euro
İstanbul Havalimanı'nda yolcu servis ücretleri; dış hat giden yolcu başına 20 euro, transfer giden yolcu başına 5 euro ve iç hat giden yolcu başına 3 euro olarak tahsil ediliyor.
6 Nisan 2019'da hizmete giren havalimanı, 31 Aralık 2019'a kadar geçen sürede 52 milyon yolcuya hizmet verdi ve 2019'da yolcu hizmet geliri 255,5 milyon euro olarak açıklandı. DHMİ'nin 9 aylık dönem için garanti ettiği 233,1 milyon euronun üzerine çıkıldığı için aradaki fark olan 22,4 milyon euro İGA tarafından DHMİ'ye ödendi. Ancak 2020 yılında pandemi nedeniyle tablo tersine döndü.
2020 yılında İstanbul Havalimanı sadece 23,4 milyon yolcuya hizmet verdi. Servis ücreti pahalı olan dış hat yolcu sayısındaki düşüşün iç hat yolcu sayısındaki düşüşten daha fazla olduğu da düşünüldüğünde, İGA 2020'de tahminen 100 ile 115 milyon euro arasında yolcu servis geliri elde etti.
İGA'ya ödenmesi gereken para 230 milyon euro
Bu durumda, DHMİ tarafından İGA'ya ödenmesi gereken para yaklaşık 230 milyon euro oldu. Bugünkü kurla hesaplandığında rakam 1 milyar 930 milyon TL'ye denk geliyor.
İGA ile DHMİ arasındaki olası kira indirimi ya da öteleme anlaşmasına göre, yolcu garanti ödemesi yapılacak ya da mahsuplaşmaya gidilecek.
Yolcu garantileri artıyor
2020'de 333,8 milyon euro olan DHMİ'nin İstanbul Havalimanı için garanti ettiği yolcu hizmet geliri, 2021 yılında 350,8 milyon euroya çıkacak. 12 yılda toplamda 6,3 milyar euro olan bu rakam, kademeli olarak yükselecek ve 2030 yılında 689,8 milyon euroya ulaşacak.
2019'da DHMİ lehine, 2020'de ise DHMİ aleyhine işleyen bu garantinin, 2021 yılında da DHMİ aleyhine işlemesi muhtemel.
17132,20%0,11
43,72% 0,19
51,92% -0,02
7075,01% 2,56
11673,05% -0,41
