COVİD-19 AŞISI TARTIŞMALARINA BİLİMSEL NOKTA: ÖLÜM RİSKİ KİMDE DAHA YÜKSEK?

Covid-19 aşılarının uzun vadeli etkilerine ilişkin tartışmalar sürerken, Fransa’da yapılan kapsamlı bir bilimsel araştırma kamuoyunda sıkça dile getirilen iddialara güçlü verilerle yanıt verdi. JAMA Network Open dergisinde 4 Aralık 2025 tarihinde yayımlanan çalışma, mRNA Covid-19 aşılarının uzun vadeli güvenliğini ve ölüm riski üzerindeki etkisini ayrıntılı biçimde inceledi.

Fransa Ulusal Sağlık Veri Sistemi’ne (SNDS) dayanan araştırma, 18 ila 59 yaş aralığındaki yaklaşık 28 milyon yetişkinin sağlık verilerini kapsamasıyla, Covid-19 aşıları üzerine yapılmış en geniş ölçekli çalışmalardan biri olarak dikkat çekti.

4 YILLIK TAKİP, MİLYONLARCA KİŞİ

Araştırma kapsamında, 1 Mayıs – 31 Ekim 2021 tarihleri arasında ilk doz mRNA aşısını (Pfizer-BioNTech veya Moderna) yaptıran 22 milyon 767 bin 546 kişi ile, 1 Kasım 2021 itibarıyla hâlâ aşılanmamış olan 5 milyon 932 bin 443 kişi karşılaştırıldı. Katılımcılar ortalama 45 ay, yani yaklaşık 4 yıl boyunca takip edildi.

Bu uzun takip süresi, aşıların yalnızca kısa vadeli değil, uzun vadeli sonuçlarının da değerlendirilmesine olanak sağladı.

GENEL ÖLÜM RİSKİ DAHA DÜŞÜK

Araştırmadan elde edilen bulgular, aşılanan grubun aşılanmayanlara kıyasla belirgin biçimde daha avantajlı bir sağkalım oranına sahip olduğunu ortaya koydu.

Tüm nedenlere bağlı ölüm riski, aşılanan bireylerde aşılanmayanlara göre yüzde 25 daha düşük bulundu.

Covid-19’a bağlı ölümler, aşılanan grupta yüzde 74 oranında azaldı.

Covid dışı nedenlerle ölüm riski ise, Covid-19 kaynaklı ölümler dışlandığında bile aşılananlarda yaklaşık yüzde 24 daha düşük seyretti. Bu oran, istatistiksel olarak anlamlı bir düşüşe işaret etti (ağırlıklı tehlike oranı: 0.76).

“UZUN VADELİ GİZLİ TEHLİKE” İDDİALARI DESTEKLENMEDİ

Çalışma, aşı karşıtı söylemlerde sıkça dile getirilen “uzun vadede gizli sağlık riskleri” iddialarını destekleyecek herhangi bir bulguya rastlamadı. Araştırmacılar, aşılanan grupta:

Dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölümlerde,

Kanser kaynaklı ölümlerde,

herhangi bir artış saptanmadığını, aksine bu nedenlere bağlı ölüm oranlarının aşılanmayan gruba göre daha düşük olduğunu belirtti.

DÜŞÜŞÜN OLASI NEDENLERİ

Araştırmacılar, Covid dışı ölümlerde gözlenen düşüşün birkaç olası nedene bağlı olabileceğini ifade etti. Bunlar arasında:

“Sağlıklı aşılanan etkisi” olarak bilinen, aşı yaptıran kişilerin genel olarak sağlık kontrollerine daha fazla önem vermesi,

mRNA aşılarının Uzun Covid (Long Covid) riskini ve buna bağlı komplikasyonları azaltması,

gibi faktörler öne çıktı.

18-59 YAŞ GRUBU İÇİN KRİTİK VERİ

Çalışmanın özellikle 18-59 yaş grubuna odaklanması, araştırmayı daha da önemli kılıyor. Bu yaş grubu, Covid-19’u genellikle daha hafif geçirdiği gerekçesiyle aşı gerekliliğinin en çok tartışıldığı kesimlerden biri olarak öne çıkıyordu.

Araştırmacılar, 4 yıllık izlem süresinin sonunda, mRNA aşılarının bu yaş grubunda herhangi bir ek ölüm riski yaratmadığını, aksine genel sağkalımı desteklediğini vurguladı.

BİLİMSEL SONUÇ NET

Çalışmanın sonuç bölümünde, dünya genelinde yaygın biçimde kullanılan mRNA Covid-19 aşılarının uzun vadeli güvenliğinin güçlü biçimde desteklendiği ifade edildi. Araştırmacılar, elde edilen verilerin, aşıların ölüm riskini artırdığı yönündeki iddialarla örtüşmediğini açık biçimde ortaya koydu.