99 YIL ÖNCE BUGÜN TÜRK TARİHİNİN SEYRİ DEĞİŞTİ

Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk, Çankaya’da yakın çalışma arkadaşlarına “Efendiler, yarın Cumhuriyeti ilan ediyoruz” dedi.

TÜRKİYE 29.10.2022 11:09:00 0
 99 YIL ÖNCE BUGÜN TÜRK TARİHİNİN SEYRİ DEĞİŞTİ

29 Ekim günü Cumhuriyet'in ilanı kabul edildi. “Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir” sözü yeni yönetimin meşalesi oldu.
İkinci dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) toplanmasından iki ay sonra 13 Ekim 1923’te Ankara, Türkiye’nin hükümet merkezi oldu. O güne dek devlet başkanlığı görevi, TBMM başkanı olarak Mustafa Kemal Paşa tarafından yürütülmüştü. Mustafa Kemal Paşa, 28 Ekim 1923 akşamına kadar hükümetin kurulamaması üzerine Çankaya Köşkü’nde arkadaşları için Latife Hanım’a bir sofra hazırlattı. İsmet Paşa, Ali Fuat Paşa, Halit Paşa, Kemalettin Sami Bey’in de yer aldığı akşam yemeğinde yaşananları Mustafa Kemal Paşa, Nutuk’ta şöyle anlattı:

‘HİÇ ŞÜPHE ETMEDİM’

“Gece olmuştu... Çankaya’ya gitmek üzere Meclis binasından ayrılırken koridorlarda beni beklemekte olan Kemalettin Sami ve Halit Paşalara rastladım. Ali Fuat Paşa, Ankara’dan hareket ederken bunların Ankara’ya geldiklerini o günkü gazetede ‘Bir Uğurlama ve Bir Karşılama’ başlığı altında okumuştum. Daha kendileriyle görüşmemiştim. Benimle konuşmak üzere geç vakte kadar orada beklediklerini anlayınca, akşam yemeğine gelmelerini, Milli Savunma Bakanı Kazım Paşa vasıtasıyla kendilerine bildirdim. İsmet Paşa ile Kazım Paşa’ya ve Fethi Bey’e de Çankaya’ya benimle birlikte gelmelerini söyledim. Çankaya’ya gittiğim zaman, orada, beni görmek üzere gelmiş bulunan Rize Milletvekili Fuat, Afyonkarahisar Milletvekili Ruşen Eşref Beylerle karşılaştım. Onları da yemeğe alıkoydum.

Yemek sırasında: ‘Yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz’ dedim. Orada bulunan arkadaşlar, derhal düşünceme katıldılar. Yemeği bıraktık. O dakikadan itibaren, nasıl hareket edileceği konusunda kısa bir program yaparak arkadaşları görevlendirdim. Yaptığım programın ve verdiğim talimatın uygulanışını göreceksiniz.

Efendiler, görüyorsunuz ki Cumhuriyet ilanına karar vermek için Ankara’da bulunan bütün arkadaşlarımı davet ederek onlarla görüşüp tartışmaya asla lüzum ve ihtiyaç görmedim. Çünkü, onların da aslında ve tabii olarak benim gibi düşündüklerinden şüphe etmiyordum. Halbuki o sırada Ankara’da bulunmayan bazı kişiler, yetkileri olmadığı halde, kendilerine haber verilmeden, düşünce ve rızaları alınmadan Cumhuriyetin ilan edilmiş olmasını bize gücenme ve bizden ayrılma sebebi saydılar.”

‘YAŞASIN CUMHURİYET’
Mustafa Kemal Paşa o gece İsmet Paşa’yla 1921 Anayasası’nın bazı maddelerini değiştiren kanun tasarısını hazırladı. “Türkiye devletinin hükümet şekli Cumhuriyettir.” hükmünün yer aldığı tasarı üzerinde TBMM’de yapılan konuşmalardan sonra saat 20.30’da oturuma katılan 158 üyenin tamamının oyuyla Cumhuriyetin ilanı kabul edildi. Bu ilan “Yaşasın Cumhuriyet” sesleri ve alkışlarla karşılandı. 

Böylece yeni devletin yönetim biçimi tüm açıklığıyla adını almış oldu. Cumhuriyetin ilanıyla “Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir” ilkesi de artık devlet yönetiminde en belirgin şekliyle yerini buldu. Ardından cumhurbaşkanlığı seçimine geçildi. Yapılan gizli oylamada 158 milletvekilinin tamamının oyunu alan Gazi Mustafa Kemal Paşa, TBMM tarafından yeni Türk devletinin ilk cumhurbaşkanı seçildi. Bunun üzerine kürsüye gelen Mustafa Kemal Paşa, yaptığı konuşmasını, “Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır” sözüyle bitirdi. 

‘PARLAMENTER REJİM’

Devletin işleyişine göre, cumhurbaşkanı başbakanı atayacak, başbakan da bakanlarını seçip cumhurbaşkanının onayına sunacaktı. Bu uygulamayla, Meclis Hükümeti Sistemi yerine parlamenter rejime geçilmiş oldu. İlk hükümeti kurmakla İsmet İnönü görevlendirilirken Fethi Okyar da TBMM Başkanlığı’na seçildi. Türk halkı, 29 Ekim gecesi ve 30 Ekim günü Cumhuriyetin ilanını kutladı. 26 Ekim 1924’te yayımlanan kararname ile Cumhuriyetin ilanının 101 pare top atışı ve düzenlenecek etkinliklerle kutlanmasına karar verildi. Karar doğrultusunda 29 Ekim 1924’teki etkinlikler, kutlamaların başlangıcı oldu. Hariciye Vekaleti, 2 Şubat 1925’te bir yasa teklifiyle 29 Ekim’in bayram olmasını önerdi. Teklif, Meclis Anayasa Komisyonu’nca incelendi ve 18 Nisan’da karara bağlandı. TBMM’de teklifin 19 Nisan’da kabul edilmesiyle 29 Ekim, 1925’ten bu yana “Milli Bayram” olarak kutlanmaya başlandı. 

ATATÜRK DİYOR Kİ

“Milli kahramanlık ve bilincin kıymetli eseri olan aziz Cumhuriyetin, bugünkü ve yarınki neslin demir ellerinde her an yükselip sağlamlaşacağına itimadım tamdır.” (1927)
 


Anahtar Kelimeler: BUGÜN TARİHİNİN SEYRİ DEĞİŞTİ
  • BIST 100

    11156,2%0,15
  • DOLAR

    33,00% -0,17
  • EURO

    35,92% -0,63
  • GRAM ALTIN

    2545,07% -2,14
  • Ç. ALTIN

    4149,43% -1,91

SELAHATTİN DEMİRTAŞ’A ‘CUMHURBAŞKANINA HAKARET’TEN HAPİS CEZASI

MİCROSOFT’TAN DÜNYAYI FELÇ EDEN YAZILIM ARIZASI İÇİN ‘KURTARDIK’ AÇIKLAMASI

EYLEM TOK’UN OĞLU TİMUR CİHANTİMUR’A CEZAEVİNDE SALDIRI

FİNANCİAL TİMES’TAN TÜRKİYE İDDİASI: MEMUR MAAŞLARI DONDURULABİLİR

EMEKLİLİK YAŞI YÜKSELTİLİYOR, MAAŞLAR DEĞİŞİYOR İDDİASI

Nizip Ağır Ceza Mahkemesi'nin Furkan Apartmanı kararına ailelerden tepki: "Sizin yüzünüzden mezara gidemiyoruz"

Diyanet İşleri Başkanı Erbaş: Evlilik yaşı 25'lere 30'lara çıkıyor. Bu konuda gençlerimizi uyaralım

CHP Genel Başkanı Özgür Özel: ”Furkan Apartmanı davasında verilen karar hepimizi derinden üzmüştür”

DEVLETİN KASASINDAN 1 TRİLYON 221 MİLYAR LİRA BOŞA GİTMİŞ

EMEKLİYE ZAM VE 500 TL YURT DIŞI HARAÇ MECLİS’TE KABUL EDİLDİ! FARKLAR NE ZAMAN ÖDENECEK?

YENİ TFF BAŞKANI İBRAHİM HACIOSMANOĞLU KİMDİR?

DÜNYANIN İNTERNETİ ÇÖKTÜ!

KPSS Alan Bilgisi sınavları hafta sonu yapılacak

Arhavi Hayvan Hakları Koruma Derneği: “Bizler bu yasaya karşı çıkıyoruz, yasalar yaşatır, öldürmez"

TÜİK: Türkiye'den yurt dışına göç edenlerin sayısı 2023'te bir önceki yıl göre yüzde 53 arttı

AKOM'dan "tehlikeli sıcaklık" uyarısı: Marmara kıyısındaki ilçelerde sıcaklık 5-10 derece daha fazla hissedilecek

İsrail’de, Husilerin üstlendiği drone saldırısında bir kişi öldü 10 kişi yaralandı

Bakan Yumaklı:Buca'daki orman yangını kontrol altına alındı

Sinan Ateş davası ertelendi...

TFF başkanlık seçimi… Hacıosmanoğlu, “Adalet diyoruz, bütün sorunlarımız adaletsizlikten çıkıyor”

Kıbrıs Barış Harekatı'nın 50. yıl dönümüne ilişkin tezkere Meclis'te kabul edildi

Samsun’da görme engelli hamile kadın, kapağı açık bırakılan rögara düştü

TFF Başkanlığı'na, İbrahim Hacıosmanoğlu seçildi

Cumhurbaşkanı Erdoğan, suikast girişimine uğrayan Trump’la telefonda görüştü

Ali Koç:Bu seçim Fenerbahçe için yok hükmündedir

MANSUR YAVAŞ: ÇOCUKLARA KAHVALTI YARDIMIMIZ ENGELLENDİ

İzmir'in Buca ilçesinde çıkan orman yangınına havadan ve karadan müdahale devam ediyor

İmamoğlu,Yüz bin gence 15 bin TL burs vereceğiz

Erzurum'da heyelanda kaybolan 10 aylık bebeğin cansız bedeni 5 gün sonra bulundu

En düşük emekli maaşının 12 bin 500 liraya yükseltilmesini de içeren vergi paketinin görüşmeleri, Plan ve Bütçe Komisyonu'nda başladı

Yükleniyor


MUTLU YILLAR TÜRKİYE….

 99 YIL ÖNCE BUGÜN TÜRK TARİHİNİN SEYRİ DEĞİŞTİ

HAKAN FİDAN, SURİYE İLE GÖRÜŞTÜ

LİMAK, ULUDAĞ ELEKTRİK'TEKİ HİSSELERİNİ İNGİLİZ ŞİRKETE SATTI

MSB ACI HABERİ DUYURDU: 1 ASKER ŞEHİT OLDU

ERDOĞAN İLE KOCA ARASINDA 'AŞI' KRİZİ

  • Cumartesi 36.6 ° / 21.9 ° Güneşli
  • Pazar 37.5 ° / 22.3 ° Güneşli
  • Pazartesi 36.7 ° / 22.2 ° Güneşli

Süper Lig LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.Galatasaray 38 33 2 3 66 102
2.Fenerbahçe 38 31 1 6 68 99
3.Trabzonspor 38 21 13 4 19 67
4.İstanbul Başakşehir 38 18 13 7 14 61
5.Kasımpaşa 38 16 14 8 -3 56
6.Beşiktaş 38 16 14 8 5 56
7.Sivasspor 38 14 12 12 -7 54
8.Alanyaspor 38 12 10 16 3 52
9.Rizespor 38 14 16 8 -10 50
10.Antalyaspor 38 12 13 13 -5 49
11.Gazişehir Gaziantep 38 12 18 8 -7 44
12.Adana Demirspor 38 10 14 14 -7 44
13.Samsunspor 38 11 17 10 -10 43
14.Kayserispor 38 11 15 12 -13 42
15.Hatayspor 38 9 15 14 -7 41
16.Konyaspor 38 9 15 14 -13 41
17.Ankaragücü 38 8 14 16 -6 40
18.Fatih Karagümrük 38 10 18 10 -3 40
19.Pendikspor 38 9 19 10 -31 37
20.İstanbulspor 38 4 27 7 -53 16